Rollup’y i inne dekoracje kościołów w Wielkim Poście

Czy stosowanie rollup’ów lub dekoracji tematycznych można odczytywać jako drogę „na skróty” – ściągającą z wiernych potrzebę obserwacji liturgii i znaków które z niej wypływają, chociażby przez kolor szat liturgicznych, teksty liturgiczne, wybór czytań, pieśni, kolorystyki aranżacji kwiatowych? Czy w ten sposób wierni dostają „produkt instant”, który w jakimś stopniu spłyca potrzebę zagłębienia się w liturgię?

Reklamy

W artykule Kompozycje kwiatowe na… Wielki Post?, poruszaliśmy kwestię obecności aranżacji kwiatowych w przestrzeni sakralnej. A ponieważ coraz popularniejsze jest ozdabianie świątyń dodatkowymi elementami, to w tym artykule chcielibyśmy przyjrzeć się bliżej obecnej modzie i zastanowić się nad ich funkcją, walorami estetycznymi i miejscem w liturgii.
Na ten moment przepisy liturgiczne nie mówią jednoznacznie o tym, że stosowanie rollup’ów albo posterów jest zabronione w przestrzeni sakralnej. Zachęcają jedynie do zachowania umiaru w dekoracjach i unikaniu przesytu elementów, które mogą zaburzać ruch w liturgii, jak również utrudniać odbiór liturgii przez wiernych.

Niewątpliwie, główną rolą rollup’ów lub plakatów stosowanych w świątyniach jest funkcja informacyjna. Są one przygotowywane na różne okresy roku liturgicznego (np. Adwent, Wielki Post), uroczystości (Boże Narodzenie, Wielkanoc, Wszystkich Świętych, Zesłanie Ducha Świętego), wydarzenia okolicznościowe (przyjęcie I Komunii Świętej, bierzmowanie, odpusty). Jeśli chodzi o ten aspekt można odnieść wrażenie, że dobrze spełniają swoją rolę – są widoczne z daleka, dają prosty, krótki przekaz okraszony obrazem, cytatem lub hasłem nawiązującym do ich tematyki. Pytanie o zasadność wyboru takiej dekoracji pojawia się, gdy zastanowimy się nad jej funkcjonalnością, bowiem, szczególnie w małych przestrzeniach, potrafi być konkurencją dla innych, znacznie ważniejszych elementów prezbiterium za sprawą kolorystyki, wyróżniania się formą, wielkością, jaskrawością. Zaś wierni zazwyczaj wiedzą w jakim momencie roku liturgicznego się znajdują (chyba, że są to wydarzenia okolicznościowe w danej parafii, jak np. przyjęcie I Komunii Świętej o których przyjezdni z poza parafii mogą nie wiedzieć). Można więc zastanawiać się czy taka dodatkowa forma informacji jest im potrzebna.
Zauważaliśmy nawet takie sytuacje w których tylko rollup był wyróżniony kwiatami, podczas gdy tabernakulum, ołtarz, ambona czy krzyż pozostawały bez podkreślenia aranżacjami kwiatowymi. Więc na pierwszy rzut oka, to właśnie rollup odbieraliśmy jako najważniejszy element przestrzeni.

brak kwiatów w wielkim poście
Brak kwiatów i dekoracji w przestrzeni kościoła swoją wymową sygnalizuje, że przeżywamy czas Wielkiego Postu. Toruń, kościół św. Jakuba

W tym miejscu warto zwrócić szczególną uwagę jak istotne jest odpowiednie dobranie kolorystyki i ilości kwiatów do danego momentu roku liturgicznego. Wierni wchodząc do kościoła poprzez kwiaty powinni otrzymać pierwszą informację o tym w jakim okresie się znajdują. Całkowity brak kwiatów będzie im sygnalizował wejście w okres Wielkiego Postu, a ich mnogość będzie informowała o największych uroczystościach (np. Wielkanocy). Dlatego rolą osób układających kwiaty w przestrzeni sakralnej jest nie tylko „dekorowanie” świątyni, bo brak kwiatów nie umniejsza pięknu liturgii, ale ułożenie ich w taki sposób, aby jako dar składany Bogu, były również znakiem i kierunkowskazem na to co w tej przestrzeni najistotniejsze.

Wszyscy zaś artyści, którzy kierując się twórczym natchnieniem, pragną się przyczyniać do szerzenia chwały Bożej w Kościele świętym, niech zawsze pamiętają, że chodzi tu o pewnego rodzaju naśladowanie Boga Stwórcy i o tworzenie dzieł służących kultowi katolickiemu, zbudowaniu wiernych i pogłębieniu ich pobożności oraz formacji religijnej.

Konstytucja o Liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, 127

Inną rzeczą nad którą warto się zastanowić jest stosowanie różnego rodzaju instalacji w okolicy prezbiterium (np. trumna przed ołtarzem na Uroczystość Wszystkich Świętych). Wydaje się nam, że takie elementy powodują rozpraszanie uwagi wiernych. Im jest ich więcej tym trudniej skupić się na liturgii. Nasze oczy naturalnie będą „uciekać” do elementów, które się świecą, poruszają, mają jaskrawe lub kontrastujące z otoczeniem barwy. Jeśli umieścimy „dekorację tematyczną” przed samym ołtarzem, to ołtarz zacznie być tłem i zejdzie na II plan. Należy pamiętać, że nie można wykorzystywać ołtarza jako „podpórki” instalacji, co jest coraz popularniejsze, ale niegodne naśladowania. Podobnie jak nie powinno się na nim kłaść żadnych rzeczy oprócz tych, które są używane w czasie liturgii. Jest to jedno z najważniejszych miejsc w świątyni i tak powinniśmy do niego podchodzić. Wystarczy wpisać w wyszukiwarce google hasło „dekoracje w kościele na Wielki Post”, aby zobaczyć jak wiele dekoracji nie spełnia tej zasady i skutecznie odciąga naszą uwagę.

Często, szczególnie przed Wielkim Postem, można zauważyć plakaty, które wręcz krzyczą do nas pytaniami wypisanymi wielkimi literami na płótnie. Każdy z nas może zastanowić się wtedy czy w ich otoczeniu łatwo jest się skupić na uczestnictwie w liturgii. Czy brak kwiatów niewystarczająco pokazuje pokutny charakter tego czasu? I czy sama forma dodatkowej dekoracji nie rozmywa charakteru Wielkiego Postu?

jakie kwiaty na wielki post, dekoracje do kościoła na post
Przykładowy plakat na okres Wielkiego Postu

Jeśli koniecznie chcemy użyć rollup’ów lub plakatów i taka forma nam się podoba, to warto zadać sobie pytanie jakie miejsce możemy wybrać, jeśli chcemy postawić taką dekorację. Na pewno nie powinien on zaburzać ruchu w przestrzeni liturgicznej. Nie powinien stać także w bezpośredniej bliskości ołtarza, ani po jego bokach (ponieważ to miejsce jest zarezerwowane dla krzyża, roratki albo paschału), ani przed nim, aby go nie zasłaniał. Rollup nie powinien rozpraszać uwagi od tego co dzieje się w trakcie liturgii, więc zasadne byłoby umieszczenie go przy kaplicy bocznej lub np. w głębi prezbiterium.

Pamiętajmy, że jedynym miejscem w świątyni w którym można zastosować skromne kompozycje kwiatowe w okresie Wielkiego Postu, jest kaplica adoracji Najświętszego Sakramentu, o czym wspominaliśmy we wcześniejszym artykule nt. Wlk. Postu.

Jesteśmy ciekawi jakie jest Wasze zdanie na ten temat. Zachęcamy do podzielenia się opinią w komentarzu poniżej, bo artykuł na pewno nie wyczerpuje tematu i chętnie dowiemy się jak widzicie to ze swojej perspektywy. Czy sami stosujecie lub nie, tego typu dekoracje?


Jeśli artykuł był dla Ciebie przydatny, będziemy wdzięczni, jeśli podzielisz się nim udostępniając go na facebook’u 🙂

Jeden komentarz na temat “Rollup’y i inne dekoracje kościołów w Wielkim Poście”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s